Zoutinname en vocht verhogen

Deel jouw ervaring met deze tool 

Heeft zout en vochtinname verhogen jou geholpen of juist klachten verergerd? Heb je tips voor anderen? 

Deel jouw ervaring met Zout en vochtinname  en help anderen met long covid. 

Wat is het? 

Meer zout innemen kan helpen om symptomen van POTS te verminderen. Mensen die POTS hebben krijgen klachten bij rechtop zitten of staan. 

Meer zout innemen kan helpen om het bloedplasmavolume te verhogen. Dit kan helpen om symptomen te verminderen van POTS of orthostatische intolerantie. Bij POTS voel je je beroerd als je rechtop gaat staan of zitten. Je hartslag stijgt abnormaal, maar je bloeddruk blijft gelijk. Hierdoor kun je last krijgen van hartkloppingen, duizeligheid, vermoeidheid, hoofdpijn en maag-darmklachten. Het verhogen van zoutinname kan je doen door meer zoute voeding te eten en dit eventueel aan te vullen met keukenzout. Het extra zout moet opgelost worden in water. Ook moet je bij extra zoutinname meer water drinken om uitdroging te voorkomen. Bij een acute POTS-aanval kan O.R.S. wat sneller helpen, door de combinatie van suiker en zout in water. Het water en zout worden namelijk versneld opgenomen. 

Zout of O.R.S.?

Het innemen van O.R.S. (oral rehydration salt) en electrolyten is niet hetzelfde als zout verhogen. O.R.S. is een mengsel van zouten en druivensuiker, om te voorkomen dat je uitdroogt. Het kan wel onderdeel zijn van extra zoutinname, maar het is belangrijk om niet teveel O.R.S. te nemen. Je krijgt dan teveel andere stoffen zoals kalium binnen, en in verhouding veel water. Veel electrolytenpreparaten bevatten veel B6, wat niet goed is voor je zenuwen. Je krijgt daar al snel teveel van binnen. Neem dus niet meer dan de aanbevolen dosering O.R.S of electrolytenpreparaat in. 

Voor wie?

Let op: zoutinname verhogen kan heel gevaarlijk zijn voor mensen met hartfalen, nierpatiënten en mensen met een hoge bloeddruk. Doe dit dus alleen onder begeleiding van een arts of diëtist. 

Meer zout innemen kan helpen bij mensen met long covid die last hebben van het posturaal orthostatische tachycardie syndroom (POTS). De zoutinname verhogen kan ervoor zorgen dat je minder POTS-klachten krijgt. Heb je geen POTS? Dan helpt meer zout innemen niet om je klachten te verminderen. Het kan ook dat je nog niet zeker weet of je POTS hebt. Dan is het handig om daar eerst meer over te weten. Je kan bij je huisarts vragen of ze kunnen testen of je POTS hebt. 

Zoutinname verhogen is voor mensen met POTS een relatief eenvoudige en goedkope tool om zelf toe te passen. 

Bekijk ook de video over verhoogde zoutinname.

Hoe werkt het? 

Hoe kan verhoogde zoutinname mogelijk werken als je POTS hebt? In het kort werkt het zo:

• Bij POTS plas je teveel zout en water uit. Hierdoor is de balans in je bloed tussen water, bloedcellen, zouten en suikers niet goed. Daardoor gaat je hartslag omhoog en ontstaan er symptomen van POTS.  Het kan ook dat je niet merkt dat je hartslag omhoog gaat, maar dat je wel andere POTS-symptomen hebt.
• Veel zout eten of innemen kan ervoor zorgen dat je meer bloedplasma krijgt. Daardoor ontstaan er minder stresshormonen (norepinefrine) als je staat, wat de snelle hartslag vermindert [onderbouwing 8 t/m 12]. Hierdoor verminderen vaak ook symptomen die bij POTS horen.

Meer weten over bloedplasma bij POTS? 

Je bloed bestaat uit bloedplasma en bloedcellen, zoals rode en witte bloedcellen en bloedplaatjes. Bloedplasma bestaat voor ongeveer 90% uit water en voor ongeveer 10% uit eiwitten, zouten, vetten en suikers. Plasma is de vloeistof die je bloedcellen door je lichaam vervoert [bron: Sanquin]. 

Bij POTS zit er door allerlei oorzaken te weinig water in het bloed. Dat roept een lichamelijke stressreactie op, waardoor de hartslag versnelt en er symptomen van POTS ontstaan. Door het toevoegen van zout doorbreek je deze vicieuze cirkel [onderbouwing 1 t/m 4,  8 t/m 12]. 

Wat weten we uit onderzoek over effectiviteit?

• In belangrijke internationale richtlijnen voor de behandeling van POTS en orthostatische intolerantie staat verhoging van zoutinname genoemd als een belangrijke behandeling. Richtlijnen zijn gebaseerd op uitgebreid wetenschappelijk onderzoek. Artsen zijn het er dus over eens dat het verhogen van zoutinname een behandeling is die zou kunnen werken bij mensen met POTS.

Voor meer informatie over de onderzoeken, kijk bij tabblad Onderbouwing. 

Wanneer niet doen? En zijn er bijwerkingen?

Waarschuwing!
Mensen met nierproblemen, hoge bloeddruk of hart- en vaatziekten mogen de zoutinname niet verhogen. Verhoog de zoutinname alleen onder medische begeleiding. Bespreek dit dus eerst met je huisarts of specialist. 

Bijwerkingen en verergering van klachten 

Zout innemen kan bijwerkingen geven. Vaak genoemde bijwerkingen zijn: 

• Misselijkheid bij teveel zout in één keer.
• Ophoping van vocht of zwelling. Dit heet ook wel oedeem.

Merk je deze of andere klachten? Bespreek dit dan met je huisarts.

Gebruik en dosering

Bespreek het verhogen van je zoutinname altijd met je huisarts of specialist. Het is aan te raden om elk jaar je nieren en hartfunctie te laten testen als je veel zout binnenkrijgt. Bij meer zout innemen is het belangrijk om ook meer water te drinken. 

Praktische tips 

Heb je last van POTS, en heb je geen nierproblemen, hartproblemen of hoge bloeddruk?  En is je huisarts akkoord? Dan kan je het zo aanpakken: 

• Het Voedingscentrum geeft een overzicht van producten waar zout in zit. Ook heeft het Voedingscentrum een eetmeter om bij te houden wat je binnenkrijgt.
• Kijk naar je zoutinname volgens het Voedingscentrum. Zit je rond de 1 of 2 gram zout? Dan kan je het verdubbelen. Bouw in stappen op naar 10 a 12 gram per dag. Gebruik niet meer dan 12 gram zout per dag.
• Om meer zout te eten kan je zout toevoegen aan je eten, of voeding zoeken waar van nature meer zout in zit. Zoals kaas, brood, gerookte zalm of vleeswaren.  
• In bewerkte producten zit veel zout, zoals soep uit blik, diepvriespizza, kant-en-klaar-maaltijden. Deze producten zijn vaak minder gezond.
• Je kan ook keukenzout oplossen in water of in limonade. Houd dan bij hoeveel je gebruikt op 1 dag, bijvoorbeeld met een keukenweegschaal of maatlepeltje.
• Als je normaal gesproken al redelijk veel zout binnenkrijgt, zou je bij een speciale gelegenheid, als je veel moet staan een keer O.R.S. kunnen innemen, tegen POTS.
• Drink ook meer water als je meer zout inneemt. Drink minimaal 2 a 3 liter vocht per dag. 

Wanneer effect? Wanneer stoppen?

Voor sommige mensen lijkt zoutinname verhogen niet voldoende te helpen tegen POTS. Soms werkt het niet goed genoeg als je het niet combineert met steunkousen of medicatie. Bespreek dit met je huisarts. Merk je na 3 weken geen effect en wil je stoppen? Bouw het dan langzaam weer af. Je kan beter niet in een keer stoppen, want je lijf heeft zich inmiddels aangepast aan de verhoging. Stop je in één keer met meer zout? Dan krijg je misschien juist een toename van POTS klachten. 

Kosten

Het verhogen van je zoutinname is een relatief goedkope oplossing. Het raadplegen van een diëtist wordt vergoed vanuit de basisverzekering voor een paar sessies per jaar. Vraag dit na bij jouw eigen verzekering.