Long Covid Toolkit (Ga naar home)
Sluit menu

Alle behandelingen

SSRI’s / Antidepressiva

Selectieve serotonineheropnameremmers (zoals sertraline, citalopram, fluoxetine)
Medicijn (op doktersrecept)
Behandeling informatie

Wat is het?

SSRI is een soort medicijn dat normaal gesproken worden gebruikt bij depressie of angstklachten. SSRI staat voor Selective Serotonine Reuptake Inhibitors. Ze werken door de heropname van het stofje serotonine in het hele lijf te remmen. 

SSRI’s zijn een soort antidepressiva. Niet alle antidepressiva zijn SSRI’s. 

Voor wie?

Dit middel zou mogelijk kunnen werken bij het verlichten van de volgende klachten:   

  • Somberheid of depressie
  • Angstklachten
  • Hersenmist
  • Sensorische overbelasting
  • Chronische vermoeidheid
  • Dysautonomie   

De effectiviteit van SSRI’s bij depressie en angstklachten is goed onderbouwd [zie Onderbouwing 7]. Voor de werkzaamheid tegen andere symptomen van long covid zijn enige aanwijzingen vanuit theoretische onderbouwing en uit 1 wetenschappelijk onderzoek met long covid patiënten [onderbouwing 1, 2,3,4] . 

Hoe werkt het?  

  • Er is onderzoek dat er op wijst dat een tekort aan serotonine een rol kan spelen bij veel klachten van long covid [onderbouwing 2].
  • SSRI’s kunnen zorgen voor een verhoging van het serotonineniveau, waardoor sommige symptomen kunnen verbeteren, zoals moeite met denken en concentratie, angst en somberheid [onderbouwing 2].
  • SSRI's hebben bovendien een effect dat ontstekingsreacties vermindert, waardoor sommige symptomen van long covid kunnen verminderen [onderbouwing 4, 6].  

 

Wat weten we uit onderzoek over effectiviteit? 

  • Er is veel onderzoek gedaan naar de werking van SSRI’s bij mensen met chronische depressie en ernstige depressie. Hieruit blijkt dat SSRI’s over het algemeen effectief zijn voor de behandeling van somberheid en angstklachten [onderbouwing 7].
  • Er is nog heel weinig onderzoek naar dit middel bij long covid patiënten gedaan. Op dit moment is er bij de redactie 1  wetenschappelijk onderzoek bekend naar deze tool bij long covid patiënten [bron 1]. Uit deze studie kwam naar voren dat een deel van de long covid patiënten baat had bij SSRI’s voor het verlichten van hersenmist, overprikkeling, chronische vermoeidheid en dysautonomie.    
  • Hoewel er enige aanwijzingen zijn dat SSRIs of andere soorten antidepressiva zouden kunnen helpen om bepaalde klachten bij long covid te verminderen, ontbreekt er hard bewijs [onderbouwing 5].
  • Let op! Andere antidepressiva (die geen SSRI’s zijn) kunnen sommige symptomen van long covid juist verergeren, zoals POTS en hartproblemen [onderbouwing 9, 10].   
  • Ook kunnen klassieke antidepressiva vermoeidheid en slaperigheid als bijwerkingen geven, waardoor het moeilijk is om effecten voor long covid op deze symptomen te onderscheiden [onderbouwing 8].
  • Er is dus meer onderzoek nodig om zeker te weten of deze tool werkt bij long covid patiënten, voor welke klachten precies en wat eventuele bijwerkingen zijn.  

 

Wat zijn contra-indicaties en bijwerkingen?  

Waarschuwing: SSRI’s mogen niet zomaar gebruikt worden door mensen met een bipolaire stoornis (ook bekend als manisch-depressiviteit).   

Bijwerkingen en verergering van klachten  

Dit middel moet opgebouwd en gebruikt worden onder begeleiding van een arts. Het kan in eerste instantie symptomen verergeren, met name angst en prikkelbaarheid. Bij besluit om te stoppen moet het middel ook weer afgebouwd worden onder begeleiding van een arts. Het afbouwen kan zorgen voor verergering van symptomen.  

Vaak genoemde bijwerkingen van verschillende soorten antidepressiva zijn:  

  • Vermoeidheid
  • Slaperigheid
  • Misselijkheid
  • Hoofdpijn
  • Slapeloosheid
  • Diarree
  • Droge mond  

Er kunnen ook ernstiger bijwerkingen optreden [onderbouwing 8]. 

Meer informatie over een specifieke soort SSRI vind je ook op apotheek.nl/medicijnen.  

Gebruik en dosering 

Dit middel is alleen via een arts verkrijgbaar. Bespreek dosering en gebruik van dit middel altijd met je huisarts of specialist. Het is in druppelvorm, tabletten of capsules te verkrijgen op doktersrecept bij de apotheek. Dit middel wordt vaak langzaam opgebouwd. De dosering verschilt per soort SSRI. 

Wanneer effect? Wanneer stoppen? 

Het duurt meestal een aantal weken voordat je het effect van SSRI’s merkt. Als je na 6 weken op de juiste dosering geen effect merkt is de kans klein dat er daarna alsnog een effect optreedt. 

Kosten

De kosten voor SSRI's worden vergoed door Nederlandse zorgverzekeraars.

Werkt mogelijk bij
Depressie en angst
Hersenmist
Overprikkeling
Posturaal Orthostatisch Tachycardie Syndroom (POTS)
Vermoeidheid / Gebrek aan energie

Ervaringen

Ervaring met deze behandeling?

Help andere met long covid bij het vinden van veilige en effectieve behandelingen

Deel jouw ervaring
Maria Truski
December 03, 2025
Effectiviteit
Overprikkeling
3/5
Tinnitus (oorsuizen)
3/5
Hersenmist
1/5
Vermoeidheid / Gebrek aan energie
1/5
Posturaal Orthostatisch Tachycardie Syndroom (POTS)
0/5
Bijwerkingen
Depressie en angst
2/5
Mijn ervaring
Vanwege overprikkeling kreeg ik via de huisarts een lage dosering Escitalopram (5mg, opgebouwd in stapjes van 1mg). Bij het langzaam opbouwen van de druppels merkte ik kortdurende angst- en paniek klachten, die snel minder werden met tijdelijk 10mg oxazepam per dag.
De Escitalopram had enig effect op mn klachten, tot mn blijdschap ook op de tinnitus. Na twee jaar heb ik geprobeerd het middel af te bouwen. Helaas kwam na stoppen de tinnitus terug. Nu gebruik ik nog 3mg (in druppels), en dat bevalt goed.

Onderbouwing

Wat zijn beperkingen van het onderzoek?

We hebben gekeken naar de kwaliteit van het onderzoek naar deze tool. Hieronder geven we aan wat de belangrijkste beperkingen zijn van dat onderzoek.

  • Er is maar 1 klinische studie bekend met long covid patiënten naar dit middel [onderbouwing 1].
  • Het was een onderzoek zonder controlegroep. Daardoor weten we niet zeker of de veranderingen komen door gebruik van SSRI’s of door iets anders.
  • Er deden 95 mensen mee aan het onderzoek. Zij waren Nederlands en het waren voornamelijk vrouwen met een HBO of WO opleiding. Ook had 80% een andere medische aandoening, variërend van allergie tot psychiatrische stoornis. Daardoor mogen we niet concluderen dat de resultaten hetzelfde zullen zijn voor alle andere patiënten met long covid.
  • Een belangrijk minpunt van het onderzoek is dat alle patiënten zich zelf hebben aangemeld. Hierdoor kan het zijn dat vooral gemotiveerde, enthousiaste of kritische patiënten hebben deelgenomen, wat invloed kan hebben op de mate waarin ze verbetering rapporteren.
  • Het was een vragenlijstonderzoek waarbij aan deelnemers werd gevraagd terug te denken aan de ernst van de symptomen en het effect van bepaalde middelen op de klachten. Het is bekend dat dit type onderzoek (retrospectief met zelfrapportage) niet erg betrouwbaar is, omdat het menselijke geheugen niet altijd goed werkt.

Bronnenlijst

Onderzoek met long covid patiënten  

  1. Rus, C. P., de Vries, B. E. K., de Vries, I. E. J., Nutma, I., & Kooij, J. J. S. (2023). Treatment of 95 post-Covid patients with SSRIs. Scientific reports, 13(1), 18599. https://doi.org/10.1038/s41598-023-45072-9 

Onderzoek naar werkingsmechanismen tool bij long covid 

  1. Eslami, Z., & Joshaghani, H. (2024). Investigating the Role of Serotonin Levels in Cognitive Impairments Associated with Long COVID-19. Chonnam medical journal, 60(3), 141–146. https://doi.org/10.4068/cmj.2024.60.3.141
  2. Hashimoto, K. (2023). Overview of the potential use of fluvoxamine for COVID-19 and long COVID. Discover Mental Health, 3(1), 9. https://link.springer.com/article/10.1007/s44192-023-00036-3
  3. Low, Z.X.B., Yong, S.J., Alrasheed, H.A., Al-Subaie, M.F.,  Al Kaabi M., A., …, & Rabaan, A.A. (2025). Serotonergic psychedelics as potential therapeutics for post-COVID-19 syndrome (or Long COVID): A comprehensive review. Progress in Neuro-psychopharmacology & Biological Psychiatry, 137, 111279. https://doi.org/10.1016/j.pnpbp.2025.111279 

Systematische reviews waarin deze tool genoemd wordt  

  1. Chee, Y. J., Fan, B. E., Young, B. E., Dalan, R., & Lye, D. C. (2023). Clinical trials on the pharmacological treatment of long COVID: A systematic review. Journal of medical virology, 95(1), e28289. https://onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1002/jmv.28289
  2. Livieratos, A., Gogos, C., & Akinosoglou, K. (2024). Beyond antivirals: alternative therapies for Long COVID. Viruses, 16(11), 1795. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC11599064/ 

Onderzoek naar deze tool bij andere aandoeningen (depressie) 

  1. Jakubovski, E., Varigonda, A. L., Freemantle, N., Taylor, M. J., & Bloch, M. H. (2016). Systematic Review and Meta-Analysis: Dose-Response Relationship of Selective Serotonin Reuptake Inhibitors in Major Depressive Disorder. The American journal of psychiatry, 173(2), 174–183. https://doi.org/10.1176/appi.ajp.2015.15030331
  2. Federatie Medisch Specialisten, geraadpleegd op 13 november 2025 vanaf https://richtlijnendatabase.nl/richtlijn/depressie/farmacotherapie_van_eerste_keuze_bij_volwassenen_bij_depressie_2024.html?query=vermoeidheid#summary_literature 

Onderzoek naar andere soorten antidepressiva en POTS 

  1. Green, E. A., Raj, V., Shibao, C. A., Biaggioni, I., Black, B. K., Dupont, W. D., Robertson, D., & Raj, S. R. (2013). Effects of norepinephrine reuptake inhibition on postural tachycardia syndrome. Journal of the American Heart Association, 2(5), e000395. https://doi.org/10.1161/JAHA.113.000395  
  2. Mar, P. L., & Raj, S. R. (2020). Postural Orthostatic Tachycardia Syndrome: Mechanisms and New Therapies. Annual review of medicine, 71, 235–248. https://doi.org/10.1146/annurev-med-041818-011630