Lidocaïne
Deel jouw ervaring met deze tool
Heeft Lidocaïne jou geholpen of juist klachten verergerd? Heb je tips voor anderen?
Deel jouw ervaring met Lidocaïne en help anderen met long covid.
Wat is het?
Lidocaïne is een verdovingsmiddel en pijnstiller. Artsen en tandartsen gebruiken het bijvoorbeeld om bepaalde lichaamsdelen te verdoven tijdens behandelingen of operaties. Infusen met lidocaïne worden gebruikt bij chronische pijn. Er is geen wetenschappelijk bewijs dat lidocaïne bepaalde symptomen van long covid vermindert. Het is geen standaard behandeling bij long covid, maar er zijn artsen die het toch voorschrijven. Dat heet dan off-label medicatie: het is voor een andere ziekte bedoeld, maar de arts neemt aan dat het misschien ook bij jouw aandoening kan werken. Sommige long covid patiënten die het gebruiken geven aan dat ze merken dat hun klachten erdoor verminderen.
Sommige centra bieden behandeling met een aangepaste vorm van lidocaïne aan. Let op: deze behandeling is nog niet goed onderzocht en wordt niet vergoed door de zorgverzekering. Daardoor kan de behandeling erg kostbaar zijn.
Er was vanaf december 2025 veel aandacht in de media over dit middel. Meer informatie daarover vind je in tabblad Onderbouwing.
Hoe werkt het?
Lidocaïne zorgt ervoor dat zenuwen tijdelijk geen pijnprikkels naar de hersenen kunnen sturen. In theorie zou het bij long covid ontstekingsremmend kunnen werken of een positief effect hebben op het immuunsysteem. Hiervoor zijn enige aanwijzingen uit onderzoek met menselijke cellen in het laboratorium. Maar er is nog geen onderzoek gedaan van goede kwaliteit naar de werking van lidocaïne bij mensen met long covid.
Zie ook het tabblad Onderbouwing.
Wat weten we uit onderzoek over effectiviteit?
Er is nog geen onderzoek van goede kwaliteit gedaan naar lidocaïne bij long covid. Het is daardoor nog niet duidelijk of dit middel werkt bij long covid patiënten en welke bijwerkingen of risico's er kunnen zijn.
Vanuit de theorie zou het mogelijk kunnen helpen bij het verbeteren van:
- algemene gezondheid
Het is op dit moment niet duidelijk of dit echt zo is.
Zie ook het tabblad Onderbouwing, bronnen 1 t/m 7.
Gebruik en dosering
- Lidocaïne is alleen op voorschrift van een arts verkrijgbaar. Het is geen standaard behandeling bij long covid, en kan alleen bij individuele patiënten voorgeschreven worden. Dat heet off-label.
- Lidocaïnebehandeling bij long covid bestaat uit injecties, bijvoorbeeld in je been of buik.
- De dosering en hoe je het moet gebruiken wordt bepaald in overleg met je arts.
- De behandeling bestaat meestal uit 4 injecties per dag.
- Zodra je stopt, komen de symptomen weer terug. Helpt lidocaïne jou? Dan is het dus zo dat je het moet blijven gebruiken voor het positieve effect.
Wanneer effect?
Het is niet bekend hoe lang het duurt voordat lidocaïne effect heeft.
Meer informatie over gebruik, dosering en bijwerkingen staat op de website van het Farmacotherapeutisch Kompas.
Let op: het Farmacotherapeutisch Kompas geeft alleen informatie over het gebruik bij standaardtoepassingen van lidocaïne. Dus niet over de toepassing ervan bij long covid.
Wanneer niet doen? En bijwerkingen?
Lidocaïne bij long covid patiënten wordt toegediend via injecties.
Sommige mensen reageren heftig op zo'n plaatselijke verdoving, met bijwerkingen zoals:
- oorsuizen
- een licht gevoel in het hoofd
- problemen met het zien
- flauwvallen
Merk je dit tijdens de behandeling? Stop dan direct met de behandeling en raadpleeg je arts.
Het is belangrijk dat je als patiënt leert om de injectie op de juister manier toe te dienen, zodat er geen bloedvat geraakt wordt. Het injecteren in een bloedvat kan erg gevaarlijk zijn. Er kan dan overdosering plaatsvinden, wat ernstige bijwerkingen geeft.
Meer informatie over gebruik, dosering, overdosering en bijwerkingen vind je op de website van het Farmacotherapeutisch Kompas bij lidocaïne (parenteraal).
In de documentaire van Zembla over lidocaïne wordt ingegaan op de ernstige bijwerkingen en overdosering.
Kosten
Als je lidocaïne krijgt voorgeschreven via je (huis)arts worden de kosten vergoed door Nederlandse Zorgverzekeraars.
Er zijn ook artsen die een nieuwe vorm van lidocaïne voorschrijven. Die vorm wordt niet vergoed en is kostbaar.
Wel of niet gebruiken?
De Long Covid Toolkit geeft geen medisch advies over welke middelen je wel of niet moet gebruiken. Wil je dit middel uitproberen? Raadpleeg dan een arts en apotheker. Lees altijd de informatie over gebruik in de bijsluiter.
laatst bewerkt op 23 juli 2026
Ervaringen
Ervaring met deze behandeling?
Help andere met long covid bij het vinden van veilige en effectieve behandelingen
Deel jouw ervaringOnderbouwing
Wat zijn beperkingen van het onderzoek?
We hebben gekeken naar de kwaliteit van het onderzoek naar deze tool. Hieronder geven we aan wat de belangrijkste beperkingen zijn.
- Er is nog geen enkel onderzoek van goede kwaliteit gedaan naar lidocaïne bij long covid patiënten.
- Er is 1 onderzoek in Nederland uitgevoerd naar een bepaalde vorm van lidocaïne. Dat onderzoek voldeed niet aan de richtlijnen van hoe je goed onderzoek doet naar medicijnen volgens medisch-ethische richtlijnen. Daarom is de publicatie ervan teruggetrokken. De resultaten uit dat onderzoek mogen dus niet gebruikt worden, ze zijn 'ongeldig' verklaard omdat het onderzoek niet goed is uitgevoerd.
- Bij dit onderzoek was bijvoorbeeld geen controlegroep met willekeurige toewijzing (RCT). Daardoor weet je niet zeker of verbeteringen of verslechteringen komen door het medicijn of door iets anders. Andere oorzaken kunnen zijn:
Natuurlijke schommelingen: Klachten kunnen vanzelf beter of slechter worden, zoals bij post-COVID.
Placebo-effect: Patiënten kunnen zich beter voelen omdat ze denken dat een behandeling helpt.
Uitval: Sommige patiënten stoppen met de studie, wat de resultaten kan beïnvloeden.
Tijdsverschillen: Veranderingen die over tijd optreden, kunnen onterecht aan de behandeling worden toegeschreven.
Geen objectieve metingen: Er zijn geen duidelijke, meetbare waarden gebruikt, zoals bepaalde stoffen in het bloed (bijvoorbeeld interleukine-6), om het effect van de behandeling te bewijzen.
- Veel patiënten in het onderzoek hadden ook andere aandoeningen en gebruikten andere medicijnen. Daardoor is niet duidelijk of verbeteringen of verslechteringen kwamen door de lidocaïne of door iets anders.
Bovenstaande informatie komt uit het artikel van het Geneesmiddelen Bulletin.
Lidocaïne in de media
Misschien heb je op TV of online gehoord over lidocaïne bij long covid? In december 2025 was hier veel aandacht voor.
- Zembla maakte een documentaire over lidocaïne bij long covid. Ze gaan ook in het onderzoek dat hierboven beschreven is.
- Dit is de reactie van PostCovidNL op lidocaïne in de media.
Bronnen
Er is bij de redactie geen enkel peer-reviewed wetenschappelijk onderzoek bekend naar lidocaïne bij long covid.
Bronnen m.b.t werkingsmechanisme algemeen (niet bij long covid)
- Hermanns, H., Hollmann, M. W., Stevens, M. F., Lirk, P., Brandenburger, T., Piegeler, T., & Werdehausen, R. (2019). Molecular mechanisms of action of systemic lidocaine in acute and chronic pain: a narrative review. British journal of anaesthesia, 123(3), 335-349. https://doi.org/10.1016/j.bja.2019.06.014
- Karnina, R., Arif, S. K., Hatta, M., & Bukhari, A. (2021). Molecular mechanisms of lidocaine. Annals of Medicine and Surgery, 69, 102733. https://doi.org/10.1016/j.amsu.2021.102733
- Kasaba, T., Ibusuki, S., Takasaki, M., Onizuka, S., & Hamakawa, T. (2004). Lidocaine Increases Intracellular Sodium Concentration through Voltage-dependent Sodium Channels in an Identified Lymnaea Neuron. Anesthesiology, 101(1), 110–120. https://doi.org/10.1097/00000542-200407000-00018
- Koppert, W., Ostermeier, N., Sittl, R., Weidner, C., & Schmelz, M. (2000). Low‐dose lidocaine reduces secondary hyperalgesia by a central mode of action. Journal of the Peripheral Nervous System, 5(4), 238-238.doi: https://doi.org/10.1111/j.1529-8027.2000.022-8.x
- Van der Wal, S.E.I., Van den Heuvel, S.A.S., Radema, S.A., van Berkum, B.F.M., Vaneker, M., Steegers, M.A.H., Scheffer, G.J. and Vissers, K.C.P. (2016), The in vitro mechanisms and in vivo efficacy of intravenous lidocaine on the neuroinflammatory response in acute and chronic pain. Eur J Pain, 20: 655-674. https://doi.org/10.1002/ejp.794
- Wu, J., Chen, Q., He, Z., Yang, B., Dai, Z., & Qiu, F. (2026). Immunomodulatory Effects of Lidocaine: Mechanisms of Actions and Therapeutic Applications. Pharmaceuticals, 19(1), 134. https://doi.org/10.3390/ph19010134
- Zhu, L. et al. (2012). Progress of lidocaine in the prevention of rocuronium-induced injection pain. Guoji Mazuixue Yu Fusu Zazhi, 33(11), 1042–1044.