Compressiehulpmiddelen

Deel jouw ervaring 

Heeft het gebruik van steunkousen, buikband of drukmouwen jou geholpen of juist klachten verergerd? Heb je tips voor anderen?  

Deel jouw ervaring met Steunkousen, een buikband of drukmouwen en help anderen met long covid.  

Wat is het?  

Compressie betekent letterlijk 'druk'. Compressiehulpmiddelen zorgen voor druk op het lichaam. Daardoor verbetert de doorstroming van bloed in het lichaam. 

Er zijn compressiemiddelen in verschillende vormen: 

• lage en hoge steunkousen
• steunpanties
• buikbanden
• speciale mouwen voor je armen, ook wel 'sleeves’.

Compressiehulpmiddelen worden normaal gesproken gebruikt door mensen die last hebben van vochtophoping. Dat heet oedeem. Iemand krijgt dan dikke benen of armen, doordat het vocht niet goed weggevoerd wordt. Dit komt bijvoorbeeld voor bij spataderen. 

Heb je long covid? Dan kan je compressiehulpmiddelen gebruiken als je POTS hebt. 

Hoe werkt het?  

Als je gaat zitten of opstaan moet het bloed in je lichaam tegen de zwaartekracht in omhoog gepompt worden. Dat gebeurt bij mensen met POTS minder goed. Het bloed zakt naar je benen, buik of onderarmen, en er komt te weinig bloed in je hersenen en andere lichaamsdelen. Daardoor kan je lichamelijke klachten krijgen. 

Compressiehulpmiddelen zorgen voor druk op je benen, buik, of onderarmen. Daardoor gaat er weer meer bloed naar je hersenen en andere lichaamsdelen. 

Er bestaan compressiehulpmiddelen in klasse 1, 2, en 3. Hoe hoger de klasse, hoe stugger en hoe meer druk. Bij POTS worden middelen van klasse 2 en 3 gebruikt. 

Wat weten we uit onderzoek over effectiviteit?  

Compressiehulpmiddelen worden veel gebruikt bij mensen met POTS.  Er is zeer bepekt onderzoek gedaan naar compressiehulpmiddelen bij long covid. Waarschijnlijk helpen ze vooral bij mensen met long covid en POTS. Hoe hoger de druk is, hoe groter het effect. Compressiehulpmiddelen met een hogere druk (klasse 2 en 3) zijn nodig om effect bij POTS te hebben. Pasvorm is hierbij erg belangrijk. Deze medische compressiehulpmiddelen moeten daarom worden aangemeten. 

Vanuit de theorie zouden compressiehulpmiddelen mogelijk kunnen helpen bij: 

• POTS
• Hartkloppingen
• Spierpijn

Het gebruik van compressiehulpmiddelen wordt geadviseerd in internationale richtlijnen voor POTS, en door de Vereniging Sportgeneeskunde, voor mensen met long covid en POTS. 

Voor gebruikte bronnen: zie tabblad onderbouwing.

Praktische tips

• Ga na of je misschien POTS hebt. Bekijk de factsheet POTS en ga naar een arts die het kan vaststellen. 
• Kies de sterkte die bij jou past: klasse 2 of 3. Hoe hoger de klasse, hoe sterker het effect. Maar klasse 3 middelen zijn vaak moeilijk aan te trekken. Heb je ook PEM? Dan is het belangrijk dat het aantrekken van compressiehulpmiddelen je niet te veel energie kost. Vaak is beginnen met klasse 2 een goede optie.
• Bepaal welke soort middelen je wil gebruiken. Compressie van benen en buik is het belangrijkste. Kies daarom ofwel hoge lieskousen, ofwel steunpanties. Veel mensen hebben ook baat bij een buikband. Een buikband is makkelijker om te doen dan hoge kousen of panties. Dat kan belangrijk zijn als je PEM hebt. Sommige mensen hebben ook baat bij arm sleeves.
• Vraag een machtiging voor compressiehulpmiddelen. Je arts (of de doktersassistente) kan dit in orde maken. Op de machtiging moet bij de indicatie staan:   ‘veneuze insufficientie’. Dit betekent dat de bloedvaten zelf het bloed niet meer goed omhoog pompen.
• Laat de hulpmiddelen aanmeten. Compressiehulpmiddelen werken het best als ze precies op maat zijn. Leveranciers van medische compressiehulpmiddelen kunnen de middelen aanmeten. Dat kan vaak ook aan huis.
• Gebruik de middelen zoveel mogelijk. Dagelijks dragen is belangrijk voor een goed effect. ’s Nachts dragen is niet nodig.  Let op: Als je ook PEM of ernstige vermoeidheid hebt, ga dan goed na of de inspanning van het aantrekken van kousen haalbaar is. Vaak is dit een kwestie van uitproberen. Een buikband is makkelijker aan te doen dan hoge kousen of panties.
• Gebruik eventueel een aantrek-hulpmiddel. Omdat het aantrekken van compressiehulpmiddelen veel moeite kan kosten zijn er verschillende hulpmiddelen. De hulpmiddelenleverancier, ergotherapeut of hulpmiddelenwinkel kan adviseren welk hulpmiddel geschikt is.
• Alternatief: zelf kopen. Er zijn ook compressiehulpmiddelen die je zelf kan kopen. Soms zijn deze van een te lage klasse (klasse 1) voor een goed effect op POTS. Middelen van klasse 2 zijn ook vrij verkrijgbaar, middelen van klasse 3 zijn alleen met een machtiging te verkrijgen. Zelf compressiehulpmiddelen kopen heeft 2 nadelen: ze zijn niet aangemeten en daardoor misschien minder effectief, en je moet de kosten zelf betalen.

Wel of niet gebruiken? En bijwerkingen.

Het gebruik van compressiehulpmiddelen gebeurt in overleg met een arts. Bij sommige huid- of hartvaataandoeningen is het beter geen compressiehulpmiddelen te gebruiken. Het dragen van compressiehulpmiddelen kan onaangenaam of warm aanvoelen, en het aantrekken er van kost veel patiënten met long covid moeite. Als je ook PEM of ernstige vermoeidheidklachten hebt is het belangrijk om na te gaan of het effect van de compressie groter is dan de moeite van het aantrekken. Overleg daarom met je arts of het gebruik van compressiehulpmiddelen een goede optie is. 

Kosten

Compressiehulpmiddelen worden alleen vergoed vanuit de zorgverzekering als je een medische indicatie hebt. Je hebt recht op een beperkt aantal middelen per jaar. Wil je de middelen vergoed krijgen? Dan heb je een machtiging nodig én je moet bestellen via een erkende leverancier. Bestel je compressiehulpmiddelen zonder machtiging? Dan worden ze niet vergoed. Bespreek dit dus eerst met je arts of ergotherapeut. 

De Long Covid Toolkit geeft geen medisch advies over welke middelen je wel of niet moet gebruiken. Wil je dit middel uitproberen? Raadpleeg dan eerst een arts. 

Laatst bewerkt op 8 oktober 2026